Indtroduction to Database Management System
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เคा เคชเคฐिเคเคฏ
เคกाเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคนिंเคฆी เคจोเค्เคธ เคกाเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เค्เคฏा เคนै? เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ, เคกेเคाเคฌेเคธ เคा เคเคชเคฏोเค เคเคตं เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคช्เคฐเคฏोเค เคिเค เคा เคฐเคน เคกेเคाเคฌेเคธ เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคी เคाเคจเคाเคฐी เคฎें เคธเคนाเคฏเค เคนोंเคे। เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคนिंเคฆी เคจोเค्เคธ เคตिเคญिเคจ्เคจ เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคोเคฐ्เคธ เคैเคธे DCA, BCA, PGDCA, ITI-COPA เคे เคाเคค्เคฐों เคเคตं เคช्เคฐเคคिเคฏोเคी เคชเคฐीเค्เคทाเคं เคी เคคैเคฏाเคฐी เคे เคฒिเค เคฌเคนुเคค เคเคชเคฏोเคी เคนैं।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เคा เคชเคฐिเคเคฏ || Indtroduction to Database Management System
- 1 เคกेเคा เค्เคฏा เคนै? || What is Data?
- 2 เคกेเคाเคฌेเคธ เค्เคฏा เคนै? || What is a Database?
- 3 เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เค्เคฏा เคนै? || What is Data Base Management System ?
- 4 เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ || Characteristics of Database Management System
- 5 เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคช्เคฐเคाเคฐ || Types of Database Management System
- 6 เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा || Users of Database Management System
- 7 เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ || Database Management System Software
- 8 เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เค เคจुเคช्เคฐเคฏोเค || Applications of Database Management System
เคกेเคा เค्เคฏा เคนै? || What is Data?
'เคกेเคा' (Data) เคถเคฌ्เคฆ เคी เคเคค्เคชเคค्เคคि 'เคกेเคเคฎ' (Datum) เคถเคฌ्เคฆ เคธे เคนुเค เคนै เคिเคธเคा เค
เคฐ्เคฅ เคนै 'เคธूเคเคจा เคा เคเค เคुเคเคก़ा'। เคฏเคน เคกेเคเคฎ เคถเคฌ्เคฆ เคा เคฌเคนुเคตเคเคจ เคนै।
เคกेเคा (Data) เคธूเคเคจा (Information) เคी เคเค เคตिเคถिเคท्เค เคोเคी เคเคाเค เคนै। เคเคธเคा เคเคชเคฏोเค เคेเค्เคธ्เค, เคจंเคฌเคฐ, เคเคฎेเค, เคเคกिเคฏो, เคตीเคกिเคฏो เคเคฆि เคैเคธे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฐूเคชों เคฎें เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै। เคกेเคा (Data) เคฐॉ (Raw) เคซैเค्เค เคเคตं เคซिเคเคฐ เคนोเคคे เคนैं เคिเคธเคธे เคเคจเคซाเคฐ्เคฎेเคถเคจ / เคธूเคเคจा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคช्เคฐोเคธेเคธ เคเคฐเคจे เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนोเคคी เคนै।
เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคกेเคा เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคช्เคฐोเคธेเคธ เค
เคฅเคตा เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคฎें เคธ्เคोเคฐ เคाเคจเคाเคฐी เคนै। เคฏเคน เคाเคจเคाเคฐी เคेเค्เคธ्เค เคกॉเค्เคฏूเคฎेंเค, เคเคฎेเค, เคเคกिเคฏो เค्เคฒिเคช, เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎ เคฏा เค
เคจ्เคฏ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคกेเคा เคे เคฐूเคช เคฎें เคนो เคธเคเคคी เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคธंเคฆเคฐ्เคญ เคฎें เคกेเคा เคเคจ เคธเคญी เคตเคธ्เคคुเคं เคो เคธंเคฆเคฐ्เคญिเคค เคเคฐเคคा เคนै เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคธंเค्เคฐเคนीเคค (Store) เคนैं। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคกेเคा เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคกेเคाเคฌेเคธ เคेเคฌเคฒ เคฎें เคธंเค्เคฐเคนीเคค (Store) เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เค्เคฏा เคนै? || What is a Database?
เคกेเคाเคฌेเคธ เคธंเคฌंเคงिเคค เคกेเคा เคा เคเค เคธंเค्เคฐเคน เคนै เคो เคเค เคจिเคถ्เคिเคค เคाเคฐ्เคฏ เคे เคฒिเค เคกेเคा เคो เคตिเคญिเคจ्เคจ เคช्เคฐเคाเคฐ เคธे เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคกिเค़ाเคเคจ เคिเคฏा เคเคฏा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคกेเคा เคा เคธंเค्เคฐเคน เคนै เคिเคธे เคเคธाเคจी เคธे เคเค्เคธेเคธ เคเคฐ เคฎैเคจेเค เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคกेเคा เคो เคेเคฌเคฒ, เคฐो เคเคตं เคॉเคฒเคฎ เคฎें เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅिเคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै เคिเคธเคธे เคเคตเคถ्เคฏเค เคाเคจเคाเคฐी เคขूंเคขเคจा เคเคธाเคจ เคนो เคธเคे।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคा เคฎुเค्เคฏ เคเคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคกेเคा เคो เคธंเค्เคฐเคนीเคค (Store) , เคชुเคจเคฐ्เคช्เคฐाเคช्เคค (Retrive) เคเคฐ เคช्เคฐเคฌंเคงिเคค (Manage) เคเคฐเคे เคฌเคก़ी เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เคाเคจเคाเคฐी เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจा เคนै।
เคฆूเคธเคฐे เคถเคฌ्เคฆों เคฎें เคนเคฎ เคเคน เคธเคเคคे เคนैं เคि เคกेเคाเคฌेเคธ (Database) เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคกेเคा เคा เคเค เคธंเคเค िเคค เคธंเค्เคฐเคน (Oraganized Collection) เคนै, เคिเคธे เคเคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคธिเคธ्เคเคฎ เคฎें เคเคฒेเค्เค्เคฐॉเคจिเค เคฐूเคช เคธे เคธंเค्เคฐเคนीเคค (Store) เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคो เคเคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ เคเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฆ्เคตाเคฐा เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ (Database) เคฎें เคกेเคा เคो เคเคธाเคจी เคธे เคเค्เคธेเคธ, เคฎैเคจेเค, เคฎॉเคกिเคซाเค, เค
เคชเคกेเค, เคเคตं เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै। เค
เคงिเคांเคถ เคกेเคाเคฌेเคธ เคกेเคा เคฒिเคเคจे เคเคฐ เค्เคตेเคฐी เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคธ्เค्เคฐเค्เคเคฐ เค्เคตेเคฐी เคฒैंเค्เคตेเค (เคเคธเค्เคฏूเคเคฒ) เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เค्เคฏा เคนै? || What is Data Base Management System?
เคिเคธी เคญी เคกेเคाเคฌेเคธ เคा เคฎैเคจेเคเคฎेंเค, เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฆ्เคตाเคฐा เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा เคเคฐ เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคฌीเค เคเค เคंเคเคฐเคซ़ेเคธ เคे เคฐूเคช เคฎें เคाเคฐ्เคฏ เคเคฐเคคा เคนै। DBMS เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคो เคเคจเคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคे เค
เคจुเคธाเคฐ เค
เคชเคจा เคกेเคाเคฌेเคธ เคฌเคจाเคจे เคी เค
เคจुเคฎเคคि เคฆेเคคा เคนै, เคธाเคฅ เคนी เคกेเคा, เคกेเคाเคฌेเคธ เคंเคเคจ เคเคฐ เคกेเคाเคฌेเคธ เคธ्เคीเคฎा เคा เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ (Management) เคเคฐเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा เคเคฐ เค
เคจ्เคฏ เคเคช्เคฒिเคेเคถเคจ เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎ เคถाเคฎिเคฒ เคนैं। เคฏเคน เคกेเคा เคเคฐ เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคเคช्เคฒिเคेเคถเคจ เคे เคฌीเค เคเค เคंเคเคฐเคซेเคธ เคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐเคคा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคो เคกेเคा เคो เคธ्เคोเคฐ เคเคฐเคจे เคเคตं เคชुเคจเคฐ्เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจे เคे เคธाเคฅ เคธाเคฅ เคกेเคा เคो เคเค्เคธेเคธ, เคฎैเคจेเค, เคฎॉเคกिเคซाเค, เค
เคชเคกेเค, เคเคตं เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคเคฐเคจे เคी เคธुเคตिเคงा เคฆेเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคฐूเคช เคฎें เคช्เคฐเคฎुเค เคฐूเคช เคธे MySQL, Microsoft Access, SQL Server, Oracle, dBASE, เคเคฐ FoxPro เคถाเคฎिเคฒ เคนैं। เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคฌเคนुเคค เคธाเคฐे เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคนैं เคเคธเคฒिเค เคเคจเคे เคฒिเค เคเค เคฆूเคธเคฐे เคे เคธाเคฅ เคเคจेเค्เคिเคตिเคी เคे เคฒिเค เค
เคงिเคांเคถ เคกेเคाเคฌेเคธ เคธॉเคซ़्เคเคตेเคฏเคฐ เคเค เคเคชเคจ เคกेเคाเคฌेเคธ เคเคจेเค्เคिเคตिเคी (ODBC) เคก्เคฐाเคเคตเคฐ เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं, เคो เคเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคो เค
เคจ्เคฏ เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคธाเคฅ เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคจे เคी เคธुเคตिเคงा เคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคी เคตिเคถेเคทเคคाเคँ || Characteristics of Database Management System
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคी เคช्เคฐเคฎुเค เคตिเคถेเคทเคคाเคँ เคจिเคฎ्เคจाเคจुเคธाเคฐ เคนैं:
เคกेเคा เคฐिเคกเคจเคกेเคจ्เคธी เคो เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคเคฐเคจा | Control Data Redundancy
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคा เคी เคกुเคช्เคฒीเคेเค เคเคจ्เค्เคฐी เคเค เคฌเฅी เคธเคฎเคธ्เคฏा เคชैเคฆा เคเคฐ เคธเคเคคी เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคฎें เคเค เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคเค เคนी เคคเคฐเคน เคी เคซाเคเคฒ्เคธ เคो เคฐเคा เคाเคคा เคนै เคिเคธเคธे เคกाเคा เคी Redundancy เคो เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคเคฐเคे เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคกुเคช्เคฒीเคेเค เคเคจ्เค्เคฐी เคो เคฐोเคा เคाเคคा เคนै।
เคกेเคा เคถेเคฏเคฐिंเค | Data Sharing
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคा เคถेเคฏเคฐिंเค เคेเคตเคฒ เค
เคงिเคृเคค เคฏूเคเคฐ (Authorized User) เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคी เคाเคคी เคนै เคिเคธे เคกाเคा เคเคกเคฎिเคจिเคธ्เค्เคฐेเคเคฐ เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคเคฐเคคा เคนै เคเคฐ เคกाเคा เคो เคเค्เคธेเคธ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคฏूเคเคฐ / เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा เคो เค
เคงिเคाเคฐ เคฆेเคคा เคนै।
เคกेเคा เคंเคธिเคธ्เคेंเคธी | Data Consistency
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคा เคंเคธिเคธ्เคेंเคธी เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคเค เคนी เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคกाเคा เคो เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคเคฎा เคนोเคจे เคธे เคฐोเคा เคा เคธเคเคคा เคนै।
เคกेเคा เคंเคीเค्เคฐेเคถเคจ | Data Integration
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคा เคेเคฌเคฒ เคे เคฐूเคช เคฎें เคนोเคคा เคนै เคเคฐ เคเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคเค เคธे เค
เคงिเค เคेเคฌเคฒ เคนोเคคी เคนै। เคเคจ เคธเคญी เคेเคฌเคฒ्เคธ เคे เคฌीเค เคฎें เคฐिเคฒेเคถเคจ เคฌเคจा เคเคฐ เคกाเคा เคो เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคจा เคเคฐ เค
เคชเคกेเค เคเคฐเคจा เคเคธाเคจ เคนो เคाเคคा เคนै।
เคกेเคा เคธिเค्เคฏूเคฐिเคी | Data Security
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคा เคो เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธे เคกेเคा เคเคกเคฎिเคจिเคธ्เค्เคฐेเคเคฐ เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคเคฃ्เค्เคฐोเคฒ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธเคฎें เคเคกเคฎिเคจिเคธ्เค्เคฐेเคเคฐ เคนी เคฏเคน เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐเคคा เคนै เคि เคฏूเคเคฐ เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคिเคธ เคชाเคฐ्เค เคชเคฐ เคเค्เคธेเคธ เคฆेเคจा เคนै। เคเคธเคธे เคกेเคाเคฌेเคธ เคी เคธिเค्เคฏोเคฐिเคी เคฌเฅ เคाเคคी เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคธिเคธ्เคเคฎ เคे เคธเคญी เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคे เคชाเคธ เค
เคฒเค เค
เคฒเค เคกाเคा เคเค्เคธेเคธिंเค เคे เค
เคงिเคाเคฐ เคฆिเค เคा เคธเคเคคे เคนैं।
เคกेเคा เคฐिเคเคตเคฐी | Data Recovery
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคกेเคा เคฌैเคเค
เคช เคเคฐ เคกेเคा เคฐिเคเคตเคฐी เคे เคฆ्เคตाเคฐा เคกेเคा เคो เคฐिเคเคตเคฐ เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เคฎें เคกेเคा เคा เคฌैเคเค
เคช เคฒेเคจे เคเคฐ เคฐिเคเคตเคฐी เคเคฐเคจे เคी เคธुเคตिเคงा เคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐเคคा เคนै।
ACID เคช्เคฐोเคชเคฐ्เคी | ACID Properties
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) ACID เคช्เคฐोเคชเคฐ्เคी เคे เค
ंเคคเคฐ्เคเคค เคกेเคा เคเค्เคฏूเคฐेเคธी, เคกेเคा เคเคฎ्เคชเคฒीเคเคจेเคธ, เคกेเคा เคเคเคธोเคฒेเคถเคจ เคเคตं เคกेเคा เคก्เคฏूเคฐेเคฌिเคฒिเคी เคो เคชूเคฐा เคเคฐเคคा เคนै। ACID (Accuracy, Completeness, Isolation, and Durability) เคช्เคฐोเคชเคฐ्เคी เคฎें เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคฎें เคฏเคน เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै เคि เคกिเคฒीเค, เคंเคธเคฐ्เค เคเคฐ เค
เคชเคกेเค เคैเคธे เค्เคฐांเคेเค्เคถเคจ เคเคฐเคคे เคธเคฎเคฏ เคกेเคा เคा เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคเคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เฅเคค्เคฎ เคจเคนीं เคนोเคจा เคाเคนिเค।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคช्เคฐเคाเคฐ || Types of Database Management System
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคाเคฐ เคช्เคฐเคाเคฐ เคนैं:
• เคนाเคฏเคฐाเคฐ्เคिเคเคฒ เคกेเคाเคฌेเคธ Hierarchical Database
• เคจेเคเคตเคฐ्เค เคกेเคाเคฌेเคธ Network Database
• เคฐिเคฒेเคถเคจเคฒ เคกेเคाเคฌेเคธ Relational Database
• เคเคฌ्เคेเค्เค-เคเคฐिเคंเคेเคก เคกेเคाเคฌेเคธ Object-Oriented Database
เคนाเคฏเคฐाเคฐ्เคिเคเคฒ เคกेเคाเคฌेเคธ | Hierarchical Database
เคนाเคฏเคฐाเคฐ्เคिเคเคฒ (Hierarchical) เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคฎें เคกेเคा เคो เค्เคฐी เคธ्เค्เคฐเค्เคเคฐ เคฎें เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅिเคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคกेเคा เคो เคॉเคช เคू เคฌॉเคเคฎ (เคเคชเคฐ เคธे เคจीเคे) เค เคฅเคตा เคฌॉเคเคฎ เคू เคॉเคช (เคจीเคे เคธे เคเคชเคฐ) เคซॉเคฐ्เคฎेเค เคฎें เคธ्เคोเคฐ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคเคตं เคฌเค्เคे (Parents-Child) เคे เคธंเคฌंเคง เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคे เคกेเคा เคा เคช्เคฐเคคिเคจिเคงिเคค्เคต เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคे เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคे เคเค เคฌเค्เคे เคนो เคธเคเคคे เคนैं, เคฒेเคिเคจ เคฌเค्เคों เคे เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคेเคตเคฒ เคเค เคนी เคนोเคคे เคนैं।
เคจेเคเคตเคฐ्เค เคกेเคाเคฌेเคธ | Network Database
เคจेเคเคตเคฐ्เค (Network) เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคो เคเค เคชेเคฐेंเค्เคธ เคเคฐ เคเค เคाเคเคฒ्เคก เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคฐเคเคจे เคी เค เคจुเคฎเคคि เคฆेเคคा เคนै, เคो เคि เคจेเคเคตเคฐ्เค เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคी เคเค เคตेเคฌ เคैเคธी เคธंเคฐเคเคจा เคฌเคจाเคคी เคนै। เคจेเคเคตเคฐ्เค เคฎॉเคกเคฒ เค เคงिเค เคเคिเคฒ เคธंเคฌंเคงों เคो เคฎॉเคกเคฒ เคเคฐเคจे เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคो เคชूเคฐा เคเคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เคเคฐเคคा เคนै। เคจेเคเคตเคฐ्เค (Network) เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ Many-to- Many เคฐिเคฒेเคถเคจเคถिเคช เคो เคชूเคฐ्เคฃ เคเคฐเคคा เคนैं।
เคฐिเคฒेเคถเคจเคฒ เคกेเคाเคฌेเคธ | Relational Database
เคฐिเคฒेเคถเคจเคฒ (Relational) เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคธเคฌเคธे เค
เคงिเค เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा เคाเคจे เคตाเคฒा เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคนै เค्เคฏोंเคि เคฏเคน เคธเคฌเคธे เคเคธाเคจ เคฎें เคธे เคเค เคนै। เคฏเคน เคฎॉเคกเคฒ เคेเคฌเคฒ เคी เคฐो เคเคฐ เคॉเคฒเคฎ เคฎें เคกेเคा เคो เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคเคฐเคจे เคชเคฐ เคเคงाเคฐिเคค เคนै। เคฐिเคฒेเคถเคจเคฒ เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคเค เคช्เคฐเคाเคฐ เคा เคกेเคाเคฌेเคธ เคนै เคो เคฒॉเคिเคเคฒ เคเคจेเค्เคेเคก เคेเคฌเคฒ เคฎें เคाเคจเคाเคฐी เคธंเค्เคฐเคนीเคค เคเคฐเคคा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคेเคฌเคฒ เคฎें เคเค เคนी เคตिเคทเคฏ เคธे เคธंเคฌंเคงिเคค เคाเคจเคाเคฐी เคนोเคคी เคนै।
เคฐिเคฒेเคถเคจเคฒ (Relational) เคกेเคाเคฌेเคธ เคी เค
เคตเคงाเคฐเคฃा (Concept) เคฎूเคฒ เคฐूเคช เคธे 1970 เคฎें เคกॉ เคเคกเคเคฐ เคเคซ เคोเคก (E.F.Codd) เคฆ्เคตाเคฐा เคฌเคจाเค เคเค เคฅी।
เคเคฌ्เคेเค्เค-เคเคฐिเคंเคेเคก เคกेเคाเคฌेเคธ | Object-Oriented Database
เคเคฌ्เคेเค्เค-เคเคฐिเคंเคेเคก (Object-Oriented) เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคฎें เคกेเคा เคो เคเคฌ्เคेเค्เค เคे เคฐूเคช เคฎें เคธ्เคोเคฐ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคตเคน เคธंเคฐเคเคจा เคिเคธे เคตเคฐ्เค เคเคนा เคाเคคा เคนै เคो เคเคธเคे เคญीเคคเคฐ เคกेเคा เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถिเคค เคเคฐเคคी เคนै। เคเคฌ्เคेเค्เค-เคเคฐिเคंเคेเคก (Object-Oriented) เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคฎें เคเค เคंเคिเคी เคो เคเค เคเคฌ्เคेเค्เค เคे เคฐूเคช เคฎें เคฆเคฐ्เคถाเคฏा เคाเคคा เคนै เคเคฐ เคเคฌ्เคेเค्เค เคो เคฎेเคฎोเคฐी เคฎें เคธ्เคोเคฐ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคเคฌ्เคेเค्เค เคฎें เคซ़ीเคฒ्เคก, เคช्เคฐॉเคชเคฐ्เคी เคเคฐ เคฎेเคฅเคก เคैเคธे เคฎेเคฎ्เคฌเคฐ เคนोเคคे เคนैं। เคฏเคน เคกेเคाเคฌेเคธ เคो เคตเคธ्เคคुเคं เคे เคธंเค्เคฐเคน เคे เคฐूเคช เคฎें เคชเคฐिเคญाเคทिเคค เคเคฐเคคा เคนै เคो เคกेเคा เคธเคฆเคธ्เคฏों เคे เคฎूเคฒ्เคฏों เคเคฐ เคธंเคाเคฒเคจ เคฆोเคจों เคो เคธंเค्เคฐเคนीเคค เคเคฐเคคा เคนै।
เคเคฌ्เคेเค्เค-เคเคฐिเคंเคेเคก เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคฎें เคเคฌ्เคेเค्เค-เคเคฐिเคंเคेเคก เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎिंเค เคे เคुเคฃ เคैเคธे เคเคจ्เคेเคช्เคธूเคฒेเคถเคจ, เคเคจ्เคนेเคฐिเคेंเคธ, เคชोเคฒीเคฎोเคฐ्เคซिเค्เคฎ เคैเคธे เคुเคฃ เคนोเคคे เคนैं।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा || Users of Database Management System
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคฎें เคฎुเค्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฒेเคตเคฒ เคชเคฐ เคाเคฐ्เคฏ เคเคฐเคจे เคตाเคฒे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा เคนोเคคे เคนैं। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคी เคตिเคญिเคจ्เคจ เคถ्เคฐेเคฃिเคฏां เคจिเคฎ्เคจ เคนैं:
เค
ंเคคिเคฎ เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा (Enduser)
เค ंเคคिเคฎ เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा (Enduser) เคตे เคฒोเค เคนोเคคे เคนैं เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคो เคเค्เคธेเคธ เคเคฐเคे เคเคจเคซाเคฐ्เคฎेเคถเคจ เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคคे เคนैं। เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคे เคฒिเค, เคฐेเคฒเคตे เคे เคिเคเค เคฌुเคिंเค เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคा, เคฌैंเค / เคเคซिเคธ เคฎें เค्เคฒเคฐ्เค, เคเคฆि เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคे เคฆिเค เคเค เคाเคฐ्เคฏ เคो เคชूเคฐा เคเคฐเคคे เคนैं। เคกेเคाเคฌेเคธ เคी เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคाเคจเคाเคฐिเคฏों เคो เคธเคฎเคฏ เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค เคชเคกेเค เคा เคाเคฐ्เคฏ เคญी เคเคจเคे เคฆ्เคตाเคฐा เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคเคช्เคฒिเคेเคถเคจ เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎเคฐ (Application Programmer)
เคเคช्เคฒिเคेเคถเคจ เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎเคฐ เคฌैเค เคंเคก เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎเคฐ เคนैं เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคเคช्เคฒिเคेเคถเคจ เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎ เคคैเคฏाเคฐ เคเคฐเคคे เคนैं। เคฏे เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎ เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎिंเค เคญाเคทाเคं เคैเคธे เคตिเคुเค เคฒ เคฌेเคธिเค, เคกेเคตเคฒเคชเคฐ, เคธी, เคซोเคฐเค्เคฐाเคจ, เคोเคฌोเคฒ เคเคฆि เคฎें เคคैเคฏाเคฐ เคिเค เคा เคธเคเคคे เคนैं।
เคกाเคाเคฌेเคธ เคเคกเคฎिเคจिเคธ्เค्เคฐेเคเคฐ (Database Administrator)
เคกाเคाเคฌेเคธ เคเคกเคฎिเคจिเคธ्เค्เคฐेเคเคฐ เคชूเคฐे เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคे เคฒिเค เคिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐ เคนोเคคा เคนै, เคฏเคน เคเค เคต्เคฏเค्เคคि เค
เคฅเคตा เคीเคฎ เคนो เคธเคเคคी เคนै। เคเคธे เคกेเคाเคฌेเคธ เคเคกเคฎिเคจ เคฏा เคกीเคฌीเค (DBA) เคเคนा เคाเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคเคกเคฎिเคจिเคธ्เค्เคฐेเคเคฐ (DBA) เคเค เคต्เคฏเค्เคคि / เคीเคฎ เคนै เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคธ्เคीเคฎा เคो เคชเคฐिเคญाเคทिเคค เคเคฐเคคा เคนै เคเคฐ เคกेเคाเคฌेเคธ เคे 3 เคธ्เคคเคฐों เคो เคญी เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เคเคฐเคคा เคนै।
เคกीเคฌीเค เคกेเคा เคฌेเคธ เคो เคธुเคฐเค्เคทा เคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคญी เคिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐ เคนै เคเคฐ เคตเคน เคेเคตเคฒ เค
เคงिเคृเคค เคเคชเคฏोเคเคเคฐ्เคคाเคं เคो เคกेเคा เคฌेเคธ เคคเค เคชเคนुंเคเคจे / เคธंเคถोเคงिเคค เคเคฐเคจे เคी เค
เคจुเคฎเคคि เคฆेเคคा เคนै।
เคกीเคฌीเค เคฐिเคเคตเคฐी เคเคฐ เคฌैเค เค
เคช เคी เคจिเคเคฐाเคจी เคญी เคเคฐเคคा เคนै เคเคฐ เคคเคเคจीเคी เคธเคนाเคฏเคคा เคช्เคฐเคฆाเคจ เคเคฐเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ || Database Management System Software
เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคเค เคธाเคฐे เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เคช्เคฐเคฏोเค เคฎें เคฒाเค เคा เคฐเคนे เคนैं, เคुเค เคฒोเคเคช्เคฐिเคฏ เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคนैं :
• เคฎाเค เคเคธเค्เคฏूเคเคฒ (MySQL)
• เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเค्เคธेเคธ (Microsoft Access)
• เคเคฐेเคเคฒ (Oracle )
• เคชोเคธ्เคเค्เคฐे เคเคธเค्เคฏूเคเคฒ (PostgreSQL)
• เคกीเคฌेเคธ (dBASE)
• เคซॉเค्เคธเคช्เคฐो (Foxpro)
• เคเคธเค्เคฏू เคฒाเคเค (SQLite)
• เคเคเคฌीเคเคฎ เคกीเคฌी2 (IBM-DB2)
• เคฒिเคฌ्เคฐे เคเคซिเคธ เคฌेเคธ (LibreOffice Base)
• เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเคธเค्เคฏूเคเคฒ เคธเคฐ्เคตเคฐ (Microsoft SQL Server)
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เค เคจुเคช्เคฐเคฏोเค || Applications of Database Management System
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคตिเคाเคธ เคे เคाเคฐเคฃ เคเค เคฒเคเคญเค เคนเคฐ เค्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคกेเคाเคฌेเคธ เคा เคเคชเคฏोเค เคฌเคขเคคा เคा เคฐเคนा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคธे เคเคธ เคนเคฐ เคीเค เคा เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคฐเคा เคा เคธเคเคคा เคนै เคो เคिเคธी เคต्เคฏเค्เคคि เคฏा เคธंเคเค เคจ เคे เคฒिเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนोเคคी เคนैं।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคिเคธी เคญी เคต्เคฏเค्เคคि เคฏा เคเคค्เคชाเคฆ เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคाเคจเคाเคฐी เคเคฐ เคธเคฎ्เคฌเคจ्เคงिเคค เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคคेเคी เคธे เคोเคเคจे เคฎें เคธเคนเคฏोเค เคเคฐเคคा เคนै เคो เคเคจ्เคนें เคाเคฎ เคฎें เค
เคงिเค เคช्เคฐเคญाเคตी เคฌเคจाเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคเคชเคฏोเค เคจिเคฎ्เคจ เคนैं:
เคเคฐเค्เคทเคฃ เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏाँ (Reservation Systems)
เคตिเคญिเคจ्เคจ เคเคฐเค्เคทเคฃ เคช्เคฐเคฃाเคฒिเคฏाँ เคाเคนे เคตเคน เคเคฏเคฐ เคिเคเค, เคฐेเคฒเคตे เคिเคเค เคฏा เคฌเคธ เคिเคเค เคฌुเคिंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เคนो เคธเคญी เคฎें เคฏाเคค्เคฐा เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคिเคเค เคฌुเคिंเค เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคฏाเคค्เคฐा เคा เคธ्เคฅाเคจ, เคाเคฒी เคธीเค เคी เคाเคจเคाเคฐी, เคเคฏเคฐเคตेเค / เค्เคฐेเคจ / เคฌเคธ เคी เคเคชเคฒเคฌ्เคงเคคा เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคเค เคเค เคนी เค्เคฒिเค เคฎें เคช्เคฐाเคช्เคค เคी เคा เคธเคเคคी เคนै।
เคเคจเคฒाเคเคจ เคिเคเค เคฌुเคिंเค เคธिเคธ्เคเคฎ เคฎें เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคฏूเคเคฐ เคो เคคेเคी เคธे เคिเคเค เคฌुเค เคเคฐเคจे เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐเคคा เคนै।
เคฌैंเคिंเค เคเคตं เคซाเคเคจेंเคธ (Banking & Finance)
เคชूเคฐी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคฐोเคाเคจा เคฌैंเคों เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคเคฐोเฅों-เค
เคฐเคฌों เคฒेเคจ-เคฆेเคจ เคिเค เคाเคคे เคนैं, เคเค เคฏเคน เคाเคฐ्เคฏ เคฌिเคจा เคฌैंเค เคाเค เคญी เคนो เคाเคคा เคนै। เคฌैंเคिंเค เคเคคเคจी เคเคธाเคจ เคนो เคเค เคนै เคि เคเคฐ เคฌैเค े เคนी เคฌैंเคों เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคชैเคธा เคญेเค เคฏा เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เคฏเคน เคธเคฌ เคธिเคฐ्เคซ เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคे เคाเคฐเคฃ เคนी เคธंเคญเคต เคนो เคธเคा เคนै เคो เคธเคญी เคฌैंเค เคฒेเคจเคฆेเคจ เคा เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เคเคฐเคคा เคนै। เคฌैंเค เค्เคฐाเคนเค เคी เคाเคจเคाเคฐी, เคเคธเคी เคเคคिเคตिเคงिเคฏों เคैเคธे เคญुเคเคคाเคจ, เคเคฎा, เคเคฃ เคเคฆि เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐเคคा เคนै।
เคซाเคเคจेंเคธ เคे เค्เคทेเคค्เคฐ เคैเคธे เคตिเคค्เคค, เคธ्เคॉเค, เคฎ्เคฏूเค्เคฏूเค
เคฒ เคซंเคก्เคธ เคเคฐ เคฌॉเคจ्เคก เคैเคธे เคตिเคค्เคคीเคฏ เคธाเคงเคจों เคे เคธ्เคॉเค, เคฌिเค्เคฐी เคเคฐ เคเคฐीเคฆ เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคाเคจเคाเคฐी เคเคตं เคฒेเคจเคฆेเคจ เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคा เคฐเคนा เคนै।
เคฎाเคจเคต เคธंเคธाเคงเคจ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ (Human Resource Management)
เคถाเคธเคीเคฏ เคเคตं เคช्เคฐाเคเคตेเค เคธेเค्เคเคฐ เคฎें เคเค เคเคฐ्เคฎเคाเคฐी เคाเคฎ เคเคฐเคคे เคนैं। เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคเคจ เคธเคญी เคเคฐ्เคฎเคाเคฐिเคฏों เคा เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ, เคฎाเคจเคต เคธंเคธाเคงเคจ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เคตिเคญाเค เคฆ्เคตाเคฐा เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคกीเคฌीเคเคฎเคเคธ เคे เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคเคฐ्เคฎเคाเคฐी เคे เคตेเคคเคจ, เคैเค्เคธ, เคाเคฐ्เคฏ, เคชเคฆोเคจ्เคจเคคि เคเคฆि เคा เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคฐเคा เคाเคคा เคนै।
เคชुเคธ्เคคเคाเคฒเคฏ เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी (Library Management System)
เคिเคธी เคญी เคชुเคธ्เคคเคाเคฒเคฏ เคฎें เคนเคाเคฐों-เคฒाเคों เคिเคคाเคฌें, เคชเคค्เคฐ-เคชเคค्เคฐिเคाเคँ เคเคฆि เคนोเคคी เคนैं เคเคธเคฒिเค เคธเคญी เคชुเคธ्เคคเคों เคा เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคเค เคॉเคชी เคฏा เคฐเคिเคธ्เคเคฐ เคฎें เคฐเคเคจा เคฌเคนुเคค เคฎुเคถ्เคिเคฒ เคนै। เคเคธเคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐ เคชुเคธ्เคคเค เคा เคจाเคฎ, เคฒेเคเค เคเคฐ เคชुเคธ्เคคเค เคी เคเคชเคฒเคฌ्เคงเคคा,เคชुเคธ्เคคเค เคाเคฐी เคเคฐเคจे เคी เคคाเคฐीเค, เคเคตं เค เคจ्เคฏ เคธंเคฌंเคงिเคค เคธเคญी เคธूเคเคจाเคं เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคฐเคा เคाเคคा เคนै। เคिเคธी เคญी เคाเคจเคाเคฐी เค เคฅเคตा เคฐिเคॉเคฐ्เคกे เคो เคเคธाเคจी เคธे เคช्เคฐाเคช्เคค เคญी เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै।
เคฆूเคฐเคธंเคाเคฐ (Tele Communication)
เคोเค เคญी เคेเคฒीเคเคฎ्เคฏुเคจिเคेเคถเคจ เคंเคชเคจी เคฌिเคจा เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เค เคชเคจे เคฌिเคเคจेเคธ เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคธोเค เคญी เคจเคนीं เคธเคเคคी। เคเคจ เคंเคชเคจिเคฏों เคे เคฒिเค เค्เคฐाเคนเค เคी เคाเคจเคाเคฐी, เคॉเคฒ เคตिเคตเคฐเคฃ เคเคฐ เคช्เคฐीเคชेเคก เคเคตं เคชोเคธ्เคเคชेเคก เคฌिเคฒों เคी เคाเคจเคाเคฐी เคे เคฒिเค เคกीเคฌीเคเคฎเคเคธ เคเคตเคถ्เคฏเค เคนै।
เคต्เคฏाเคชाเคฐ (Business)
เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคฎें เค्เคฐाเคนเค เคी เคाเคจเคाเคฐी, เคเคค्เคชाเคฆเคจ เคाเคจเคाเคฐी เคเคฐ เคฌिเคฒ เคा เคตिเคตเคฐเคฃ เคเคฆि เคाเคฐ्เคฏो เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคธुเคตिเคงाเคเคจเค เคนै। เคเคธเคे เคธाเคฅ เคนी เคธ्เคॉเค เคเคตं เคเคจ्เคตेंเค्เคฐी, เคैเค्เคธ, เคเคงाเคฐ เคฒेเคจ เคฆेเคจ เคเคฆि เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคी เคเคชเคฏोเคिเคคा เคธเคฐ्เคตเคฎाเคจ्เคฏ เคนै।
เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคเคฆ्เคฏोเค (Manufacturing Sector)
เคฎैเคจ्เคฏुเคซैเค्เคเคฐिंเค เคธेเค्เคเคฐ เคฎें เคिเคธी เคญी เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคเคाเค, เคोเคฆाเคฎ เคฏा เคตिเคคเคฐเคฃ เคेंเคฆ्เคฐ เคे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคเคเคเคฎ เคे เคฐिเคॉเคฐ्เคก เคी เคाเคจเคाเคฐी เคे เคกेเคाเคฌेเคธ เคी เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนोเคคी เคนै। เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคी เคाเคจे เคตाเคฒी เคธाเคฎเค्เคฐी, เคตिเคคเคฐเคฃ เคฆ्เคตाเคฐा เคเคชूเคฐ्เคคि เคी เคाเคจे เคตाเคฒी เคธाเคฎเค्เคฐी, เคธेเคฒ्เคธ เคเคฆि เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคช्เคฐเคฏोเค เค เคคि เคเคตเคถ्เคฏเค เคนोเคคा เคนै।
เคธोเคถเคฒ เคจेเคเคตเคฐ्เค เคตेเคฌเคธाเคเค (Social Network Website)
เคนเคฎ เคธเคญी เค เคชเคจे เคตिเคाเคฐ เคธाเคा เคเคฐเคจे เคเคฐ เค เคชเคจे เคฆोเคธ्เคคों เคธे เคुเคก़เคจे เคे เคฒिเค เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคตेเคฌเคธाเคเค เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนैं। เคซेเคธเคฌुเค, เค्เคตिเคเคฐ, Pinterest เคैเคธे เคเค เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เค เคाเคंเค्เคธ เคे เคฒिเค เคฐोเคाเคจा เคฒाเคों เคฏूเคเคฐ्เคธ เคธाเคเคจ เค เคช เคเคฐเคคे เคนैं। เคฒेเคिเคจ เคฏूเคเคฐ्เคธ เคी เคธाเคฐी เคाเคจเคाเคฐी เคैเคธे เคธ्เคोเคฐ เคी เคाเคคी เคนै เคเคฐ เคฏूเคเคฐ เคเค-เคฆूเคธเคฐे เคธे เคैเคธे เคुเคก़ เคชाเคคे เคนैं, เคฏเคน เคธเคฌ เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคे เคाเคฐเคฃ เคธंเคญเคต เคนोเคคा เคนै।
เค เคॉเคฎเคฐ्เคธ / เคเคจเคฒाเคเคจ เคเคฐीเคฆाเคฐी (E-Commerce / Online Shopping)
เค เคॉเคฎเคฐ्เคธ / เคเคจเคฒाเคเคจ เคถॉเคชिंเค เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐ เคนเคฐ เคोเค เคธुเคตिเคงाเคเคจเค เคฐूเคช เคธे เคเคฐ เคธे เคนी เคเคฐीเคฆाเคฐी เคเคฐ เคธเคเคคा เคนै। เคเคจเคฒाเคเคจ เคถॉเคชिंเค เคธाเคเค เคฆ्เคตाเคฐा เคเคจ เคธเคญी เคเคค्เคชाเคฆों เคो เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคी เคฎเคฆเคฆ เคธे เคนी เคตेเคฌเคธाเคเค เคชเคฐ เคกिเคธ्เคช्เคฒे เคिเคฏा เคाเคคा เคนै เคเคตं เคฌेเคा เคाเคคा เคนै। เคเคฐीเคฆाเคฐी เคी เคाเคจเคाเคฐी, เคฌिเคฒ เคเคฐ เคญुเคเคคाเคจ, เคฏे เคธเคญी DBMS เคी เคฎเคฆเคฆ เคธे เคिเค เคाเคคे เคนैं।
เคถिเค्เคทा เค्เคทेเคค्เคฐ (Education Sector)
เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคธ्เคूเคฒों, เคॉเคฒेเคों, เคตिเคถ्เคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏों เคเคฆि เคฎें เคช्เคฐเคตेเคถ, เคชเคฐीเค्เคทा, เคฎूเคฒ्เคฏांเคเคจ เคเคฆि เคे เคฒिเค เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS) เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคा เคฐเคนा เคนै। เคกेเคाเคฌेเคธ เคे เคช्เคฐเคฏोเค เคธे เคाเคค्เคฐों เคे เคช्เคฐเคตेเคถ เคฐिเคॉเคฐ्เคก, เคเคจเคी เคชเคฐीเค्เคทा เคเคตं เคฎूเคฒ्เคฏांเคเคจ เคเคฆि เคाเคฐ्เคฏों เคो เคธुเคตिเคงाเคเคจเค เคฐूเคช เคธे เคถीเค्เคฐเคคाเคชूเคฐ्เคตเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคเคฎ เคเคธ เคเค्เคธेเคธ เคช्เคฐैเค्เคिเคเคฒ
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคเคฎ เคเคธ เคเค्เคธेเคธ เคช्เคฐैเค्เคिเคเคฒ เคे เค
ंเคคเคฐ्เคเคค เคเคฎ เคเคธ เคเค्เคธेเคธ เคे เคช्เคฐैเค्เคिเคเคฒ เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเค्เคธेเคธ เคฎें เคेเคฌเคฒ, เคซॉเคฐ्เคฎ, เค्เคตेเคฐी, เคฐिเคชोเคฐ्เค, เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎें เคกाเคा เคो เคเคฎ्เคชोเคฐ्เค / เคเค्เคธเคชोเคฐ्เค เคเคฐเคจा เคเคฆि เคे เคช्เคฐेเค्เคिเคเคฒ เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคเคฐाเค เคा เคฐเคนे เคนैं।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคเคฎ เคเคธ เคเค्เคธेเคธ เคเคจเคฒाเคเคจ เคेเคธ्เค เคธीเคฐीเค
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ (DBMS/MS-Access) เคเคจเคฒाเคเคจ เคेเคธ्เค เคธीเคฐीเค เคเคชเคी เคธुเคตिเคงा เคे เคฒिเค เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธे เคฎुเคซ्เคค เคนै। เคोเคชा-เคाเคเคก เคธเคญी เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคตिเคทเคฏों เคंเคช्เคฏूเคเคฐ เคซंเคกाเคฎेंเคเคฒ, เคเคชเคฐेเคिंเค เคธिเคธ्เคเคฎ, เคเคฎเคเคธ-เคเคซिเคธ, เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ, เคंเคเคฐเคจेเค เคเคฐ เคเคเคीเคเคฎเคเคฒ, เคाเคตा เคธ्เค्เคฐिเคช्เค, เคช्เคฐोเค्เคฐाเคฎिंเค เคตिเคฅ เคตीเคฌीเค, เค
เคाเคंเคिंเค เคธॉเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ, เคैเคฒी, เคंเคเคฐเคจेเค เคเคฐ เค เคॉเคฎเคฐ्เคธ เคे เคเคจเคฒाเคเคจ เคेเคธ्เค เคธीเคฐीเค เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคเคฐाเคคा เคนै।
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเค्เคธेเคธ เคे เคตीเคกिเคฏो เค्เคฏुเคोเคฐिเคฏเคฒ्เคธ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคเคช เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคฎाเคเค्เคฐोเคธॉเคซ्เค เคเค्เคธेเคธ เคो เคนिंเคฆी เคญाเคทा เคฎें เคเคธाเคจी เคธे เคธเคฎเค เคธเคเคคे เคนैं. เคฏเคน เคนिंเคฆी เคตीเคกिเคฏो เค्เคฏुเคोเคฐिเคฏเคฒ्เคธ เคธเคญी เคे เคฒिเค เคจि:เคถुเคฒ्เค เคนैं. COPA-Guide
provides free online tutorials, notes, pdf books in Hindi for Computer
Fundamental, Operating
System, MS-Office, Database
Management System, Internet
& HTML, Java
Script, VBA, Accounting
Software, Tally, Internet
and E commerce. || Theory ||
Practicals
|| Video Tutorials
|| Online Test Series ||
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคเคฎ เคเคธ เคเค्เคธेเคธ เคตीเคกिเคฏो เค्เคฏूเคोเคฐिเคฏเคฒ्เคธ
เคกेเคाเคฌेเคธ เคฎैเคจेเคเคฎेंเค เคธिเคธ्เคเคฎ / เคเคฎ เคเคธ เคเค्เคธेเคธ เคตीเคกिเคฏो เค्เคฏूเคोเคฐिเคฏเคฒ्เคธ
Tags : What is DBMS? Database Management System. How to Use MS Access? Introduction to DBMS-MS Access. Microsoft Access Hindi Tutorials. Creating database in MS-Access. How to create table in MS-Access? Database Records, Fields, Table. How to create forms in MS-Access? Creating Queries in MS-Access? Form Design Controls. Microsoft Access Hindi Notes Books, PDF Download. Free Online Database Notes in Hindi. DBMS Database Management System / MS Access in Hindi. Learn Basic to Advance DBMS-MS Access Free Online Tutorials in Hindi and also test your preparation for online computer exam. In this tutorial series we provide notes, books, pdf for DBMS Database Management System / MS Access in Hindi.
DBMS Free Online Mock Test Series Online Database Test - Online Tests for Interview, Competitive Exams. Creating database and designing a simple tables in Access. Creating Relationships and joining tables. Creating Forms.
Creating simple select queries with various criteria and calculations.Creating Simple update, append, make table, delete and crosstab queries on Reports.Creating Simple update, append, make table, delete and crosstab queries on Forms.
Modifying form design with controls,Importing and exporting data to and from Access, Compressing and Encrypting databases
Practical on Forms settings and button, textbox, label , check box, combo box properties.
Relational Database Management System. Microsoft Access Practical Examples in Hindi Tutorials.