Header Navigation

COPAGuide
.COM
Gateway to Computer Learning

Cache Memory HIndi Notes

Cache Memory | Computer Hindi Notes

Computer Memory - Cache Memory


Types of Computer Memory

рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоेрдоोрд░ी - рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी


What is Cache Memory? | рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХ्рдпा рд╣ैं?

рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рдбेрдЯा рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХे рджौрд░ाрди рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдбेрдЯा рдФрд░ рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХो рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд░ैрдо рдоें рд╕्рдЯोрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। RAM рдФрд░ CPU рд░рдЬिрд╕्рдЯрд░ों рдХे рдмीрдЪ рдбेрдЯा рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рд╣ोрдиे рдоें рд╕рдордп рд▓рдЧрддा рд╣ै, рдЬो рдХि рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдЧрддि рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЬिрд╕рд╕े рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХा рдкрд░рдлॉрд░рдоेंрд╕ рдзीрдоा (Slow) рд╕्рд▓ो рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдХрдоी рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдЙрдЪ्рдЪ рдЧрддि рдХी рдоेрдоोрд░ी рд╣ै, рдЬो рдХि RAM рдФрд░ CPU рдХे рдмीрдЪ рд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै।

рдпрд╣ рдПрдХ рд╣ाрдИ рд╕्рдкीрдб, рд╕्рдЯैрдЯिрдХ рд░ेंрдбрдо рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рдоेрдоोрд░ी (SRAM) рд╣ै рдЬिрд╕े рдоाрдЗрдХ्рд░ोрдк्рд░ोрд╕ेрд╕рд░ рддेрдЬ़ी рд╕े рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ीрдкीрдпू рдФрд░ рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рдоेрдоोрд░ी рдХे рдмीрдЪ рдмрдлрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдбेрдЯा рдФрд░ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдХे рдЙрди рд╣िрд╕्рд╕ों рдХो рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЬो рд╕ीрдкीрдпू рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा / рдмाрд░ рдмाрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдбेрдЯा рдЕрд╕्рдеाрдИ рд░ूрдк рд╕े рд╕्рдЯोрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕рдХी рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдХ्рд╖рдорддा рднी рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै। рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рд╕े рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХी рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рд╕्рдкीрдб рдПрд╡ं рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै। рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдмрд╣ुрдд рдорд╣ंрдЧी рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ рдЖрдХाрд░ рдоें рдЫोрдЯी рд╣ै। рдЖрдо рддौрд░ рдкрд░, рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоें 256 рдХेрдмी рд╕े 12 рдПрдордмी рдХे рдЖрдХाрд░ рдХी рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै।

Working of Cache Memory | рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी

рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдПрдХ рд╕्рдЯोрд░ेрдЬ рдмрдлрд░ (Buffer) рд╣ै рдЬो рдЕрдзिрдХ рдмाрд░ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдбेрдЯा рдХो рдЕрд╕्рдеाрдпी рд░ूрдк рд╕े рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд (Store) рдХрд░рддा рд╣ै, рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХे рджौрд░ाрди рдлाрд╕्рдЯ рд╕्рдкीрдб рд╕े рд╕ीрдкीрдпू (CPU) рдХो рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрддा рд╣ै। CPU рдоें рд╣ी Embedded рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рдФрд░ рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рдоेрдоोрд░ी рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдмрд╣ुрдд рддेрдЬ (Fast) рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕рдоें рд╡рд╣ी рдбेрдЯा рд╕्рдЯोрд░ рд╣ोрддा рд╣ै рдЬिрд╕рдХी CPU рдХो рдмाрд░–рдмाрд░ рдЬрд░ुрд░рдд рдкрдб़рддी рд╣ै। рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдбेрдЯा рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рдкрд╣рд▓े рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдЪेрдХ рдХी рдЬाрддी рд╣ै, рдпрджि рдбेрдЯा рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕ рдбेрдЯा рдХो рд░ैрдо рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

Working Diagram Cache Memory


рдХिрд╕ी рднी рдПрдк्рд▓ीрдХेрд╢рди рдЕрдерд╡ा рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдХे рд▓िрдП рд╕ीрдкीрдпू (CPU) рд╣ाрд░्рдб рдбिрд╕्рдХ рд╕े рдбेрдЯा рд╕ीрдзे рдк्рд░ाрдк्рдд (Fetch) рдирд╣ीं рдХрд░рддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд╣ाрд░्рдб рдбिрд╕्рдХ рдХी рд╕्рдкीрдб рд╕्рд▓ो (Slow) рд╣ोрддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдбेрдЯा рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рдоेрдоोрд░ी рд░ेрдо (RAM) рдоें рд▓ोрдб рд╣ोрддा рд╣ै। рд░ेрдо (RAM) рдХी рдбेрдЯा рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рд╕्рдкीрдб, рдбेрдЯा рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рдЯाрдЗрдо CPU рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рд╕्рд▓ो (Slow) рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े CPU рдХी рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖рдорддा (Performance) рдЦ़рд░ाрдм рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдХрдоी рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рд░ेंрдбрдо рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рдоेрдоोрд░ी (RAM), рдоेрдоोрд░ी рдПрдб्рд░ेрд╕ рд╕े рдбेрдЯा рдпा рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХा рдмैрдХрдЕрдк (Backup) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдмрдиा рджेрддी рд╣ै। рдЬिрд╕рд╕े CPU рдХो рдЬिрд╕ рдбेрдЯा рдХी рдЬрд░ुрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै рд╡рд╣ рдЙрд╕े рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдЪेрдХ (Check) рдХрд░рддा рд╣ै, рдЕрдЧрд░ рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдбेрдЯा рдоिрд▓ рдЬाрддा рд╣ै рддो CPU рдбेрдЯा рдХो рдк्рд░ोрд╕ेрд╕ рдХрд░ рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдЧрд░ рдбेрдЯा рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा рд╣ै рддो CPU рдЙрд╕े RAM рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рд╡рд╣ी рдбेрдЯा рд╕्рдЯोрд░ рд░рд╣рддा рд╣ै рдЬिрд╕े CPU рдХो рдмाрд░–рдмाрд░ рдЬрд░ुрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै।

рдЬрдм CPU рдХो рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ी рдбेрдЯा рдХी рдЬрд░ुрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै рддो рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЙрд╕ рдбेрдЯा рдХो Level 1 (L1 Cache) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдвूंрдв़рддा рд╣ै, рдбेрдЯा рдирд╣ीं рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рдЙрд╕े (L2 Cache) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рддрдеा рдЙрд╕рдХे рдмाрдж (L3 Cache) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдвूंрдв़рддा рд╣ै। рдпрджि CPU рдХो рдХिрд╕ी рднी рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рд╡ो рдбेрдЯा рдоिрд▓ рдЬाрддा рд╣ै рддो рдЗрд╕े рдХैрд╢ рд╣िрдЯ (Cache Hit) рдХрд╣рддे рд╣ै рдФрд░ рдпрджि рдбेрдЯा рдХिрд╕ी рднी рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा рддो рдЗрд╕े рдХैрд╢ рдоिрд╕ (Cache Miss) рдХрд╣рддे рд╣ैं। CPU рдХो рдХिрд╕ी рднी рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоें рдбेрдЯा рдирд╣ीं рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рдЙрд╕े рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рдоेрдоोрд░ी (RAM) рдоें рд╕рд░्рдЪ рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдпрджि рдпрд╣ां рднी рд╡ो рдбेрдЯा рдирд╣ीं рдоिрд▓рддा рддो CPU рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рдоेрдоोрд░ी (рд╣ाрд░्рдб рдбिрд╕्рдХ) рд╕े рдЙрд╕ рдбेрдЯा рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЬрдм рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдпा рдХोрдИ рдПрдк्рд▓िрдХेрд╢рди рд╕्рдЯाрд░्рдЯ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдпा рд░ैрдо рдоें рдбेрдЯा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै, рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рд╕ीрдкीрдпू рдХो рд╣ाрд░्рдб рдбिрд╕्рдХ рдб्рд░ाрдЗрд╡ рд╕े рд╕ीрдзे рдбेрдЯा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।

Types of Cache Memory | рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХे рдк्рд░рдХाрд░

рдПрдХ рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рдХे рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рд▓ेрд╡рд▓्рд╕ (levels) рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрдирдХो рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдпूрдиिрдЯ (CPU) рд╕े рдХрдиेрдХ्рдЯिрд╡िрдЯी рдФрд░ рдПрдХ्рд╕ेрд╕рдмिрд▓िрдЯी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рджрд░्рд╢ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЬो Cache Memory рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоें CPU рдХे рдХрд░ीрдм рд╕्рдеिрдд рд╣ोрдЧी рд╡ो рдЕрди्рдп рд▓ेрд╡рд▓ рдХे рдоुрдХाрдмрд▓े рддेрдЬ (fast) рд╣ोрдЧी, рд▓ेрдХिрди рд╕рдмрд╕े рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдбाрдЯा рд╕्рдЯोрд░ рдХрд░рддी рд╣ै।
рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╣ोрддी рд╣ैं।
  ⇨  рд▓ेрд╡рд▓-1 L1 Cache Memory
  ⇨  рд▓ेрд╡рд▓-2 L2 Cache Memory
  ⇨  рд▓ेрд╡рд▓-3 L3 Cache Memory

L1, L2 and L3 Cache Memory | L1, L2 рдПрд╡ं L3 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी


Level of Cache Memory

рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдоें CPU рдХे рд╕ाрде рдмिрд▓्рдЯ-рдЗрди рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рд▓ेрд╡рд▓-1 (L1) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдФрд░ рд▓ेрд╡рд▓-2 (L2) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдмिрд▓्рдЯ-рдЗрди L1 рдФрд░ L2 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдХुрдЫ CPU рдоें рдорджрд░рдмोрд░्рдб рдкрд░ рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рдХैрд╢ рдЪिрдк (Cache Chip) рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕े рд▓ेрд╡рд▓-3 (L3) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।

L1 (Level-1) Cache Memory | L1 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी

L1 рдХैрд╢ рд╡рд╣ рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рд╣ै рдЬिрд╕े рд╕ीрдкीрдпू рдоें рд╣ी рдмрдиाрдпा (Inbuilt) рдЧрдпा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ीрдкीрдпू рдХी рддрд░рд╣ рд╣ी рдХ्рд▓ॉрдХ рд╕्рдкीрдб рдкрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै। рдпे рд╕рдмрд╕े рддेрдЬ (fastest cache) рдоेрдоोрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै,рдЕрдзिрдХांрд╢ рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоें рдпे CPU Cache рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ै,рдЗрд╕рд▓िрдпे рдЗрд╕े рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Primary Cache) рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдПрдб्рд░ैрд╕ рд░рдЬिрд╕्рдЯрд░ (Address Register) рдЗрд╕рдХा рдПрдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै। рдпрд╣ рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣ंрдЧा рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕рдХा рдЖрдХाрд░ рд╕ीрдоिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। L1 Cache Memory рдХा рд╕ाрдЗреЫ рд╕рдмрд╕े рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै। L1 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХा рд╕ाрдЗреЫ 64KB рд╕े 1MB рддрдХ рд╣ोрддा рд╣ै।

L2 (Level-2) Cache Memory | L2 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी

L1 рдХैрд╢ рдХी рддрд░рд╣ рд╣ी рд╕ीрдкीрдпू рдЪिрдк рдоें L2 рдХैрд╢ рднी рд╕्рдеिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै, рд╣ाрд▓ांрдХि рдпрд╣ CPU рдХोрд░ рдХे рдХрд░ीрдм рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै। L2 рдХैрд╢ CPU рдФрд░ RAM рдХे рдмीрдЪ рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рдЪिрдк (chip) рд╣ोрддी рд╣ै। рд╕ीрдкीрдпू рдЬрдм рднी L1 Cache рдоें рдбाрдЯा рдХो рд╕рд░्рдЪ (search) рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ां рдирд╣ी рдоिрд▓рдиे рдкрд░ рд╡рд╣ L2 Cache рдоें рд╕рд░्рдЪ (search) рдХрд░ेрдЧा, рдЗрд╕рд▓िрдпे L2 рдХो рд╕ेрдХेрди्рдб्рд░ी рдХैрд╢ (Secondary Cache) рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं। рд╣ाрдИ-рд╕्рдкीрдб рд╕िрд╕्рдЯрдо рдмрд╕, рдХैрд╢ рдХो рдоाрдЗрдХ्рд░ोрдк्рд░ोрд╕ेрд╕рд░ рд╕े рдЗंрдЯрд░рдХрдиेрдХ्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै।
L2 рдХैрд╢ L1 рдХैрд╢ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХрдо рдЦрд░्рдЪीрд▓ा рдФрд░ рдмрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП L2 рдХैрд╢ рдХा рдЖрдХाрд░ рдмрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै। L2 рдХैрд╢ рдХा рдЖрдХाрд░ рд╕ाрдоाрди्рдпрддः 64KB рд╕े 8MB рддрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

L3 (Level-3) Cache Memory | L3 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी

L3 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी : рд▓ेрд╡рд▓ 3 рдХैрд╢ рдПрд▓ 1 рдпा рдПрд▓ 2 рдХैрд╢ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдмрд╣ुрдд рдмреЬी рд╣ोрддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЗрди рджोрдиों рдХैрд╢ рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ै। L1 рдФрд░ L2 рдХैрд╢ рдПрдХ рдк्рд░ोрд╕ेрд╕рд░ рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХोрд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╣ोрддी рд╣ैं, рдЬрдмрдХि L3 рдПрдХ рд╢ेрдпрд░्рдб рдХैрд╢ рд╣ै рдЬो рд╕рднी рдХोрд░ рдХे рд▓िрдП рдХॉрдорди рд╣ै। рдпрд╣ рдбेрдЯा рд╢ेрдпрд░िंрдЧ рдФрд░ рдЗंрдЯрд░-рдХोрд░ рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै। L1 рдФрд░ L2 рдХे рдоुрдХाрдмрд▓े L3 рд╕рдмрд╕े рдмреЬी (largest) рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рддीрдиों рдоें рд╕рдмрд╕े рдзीрдоी (slowest) рднी рд╣ै। L3 рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХा рд╕ाрдЗреЫ рд▓рдЧрднрдЧ 4MB рд╕े 64MB рддрдХ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। L3 рдХैрд╢ (cache) рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдкрдпोрдЧ рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХी рдЧрддि рдХो рдмреЭाрдиा рд╣ोрддा рд╣ै। рд░ैрдо (RAM) рдХी рддुрд▓рдиा рдоें L3 рдХैрд╢ рдХी рд╕्‍рдкीрдб рджुрдЧुрдиी (Double) рд╣ोрддी рд╣ै।

Advantages of Cache Memory | рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХे рд▓ाрдн

рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХे рдоुрдЦ्рдп рд▓ाрдн рдиिрдо्рдиाрдиुрд╕ाрд░ рд╣ैं:-
⇨  рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоुрдЦ्рдп рдоेрдоोрд░ी рд╕े рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ै।
⇨  рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдоुрдЦ्рдп рдоेрдоोрд░ी рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХрдо рдПрдХ्рд╕ेрд╕ рд╕рдордп (Access Time) рд▓ेрддी рд╣ै।
⇨  рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдЙрд╕ рдбाрдЯा/рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо рдХो рд╕्рдЯोрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрд╕े рдХрдо рд╕рдордп рдоें рдиिрд╖्рдкाрджिрдд (Execute) рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
⇨  рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдЕрд╕्рдеाрдпी рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рдбेрдЯा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ीрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХे рдиुрдХрд╕ाрди рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं -
⇨  рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХी рд╕ीрдоिрдд рдХ्рд╖рдорддा (Limited Capacity) рд╣ोрддी рд╣ै।
⇨  рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдмрд╣ुрдд рдорд╣ंрдЧी (Costly) рд╣ोрддी рд╣ै।



Video Tutorials | Types of Computer Memory | Cache Memory

Computer Memory | Memory Units





















Computer Hindi Notes | Learn Computer in Hindi


HTML Hindi Notes for ITI-COPA, CCC, DCA, PGDCA

Computer Fundamentals in Hindi

рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХा рд╕ाрдоाрди्рдп рдкрд░िрдЪрдп
рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдлंрдбाрдоेंрдЯрд▓्рд╕
рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдПрд╡ं рдЬрдирд░ेрд╢рди
рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдХा рд╡рд░्рдЧीрдХрд░рдг
рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХे рдЗрдирдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕
рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдХे рдЖрдЙрдЯрдкुрдЯ рдбिрд╡ाрдЗрд╕
рдХрдо्рдк्рдпूрдЯрд░ рдоेрдоोрд░ी рдХा рдкрд░िрдЪрдп
рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХ्рдпा рд╣ै?
рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рдоेрдоोрд░ी
рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╣ाрд░्рдбрд╡ेрдпрд░ рдкाрд░्рдЯ्рд╕
рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдХे рдк्рд░рдХाрд░
рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдоिंрдЧ рд▓ैंрдЧ्рд╡ेрдЬ
рдбेрдЯा рдХрдо्рдпुрдиिрдХेрд╢рди рдПрд╡ं рдиेрдЯрд╡рд░्рдХिंрдЧ
рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдПрд╡ं рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдЯोрдкोрд▓ॉрдЬी

MS- Office Hindi Notes

рдСрдлिрд╕ рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдкैрдХेрдЬ рдХा рдкрд░िрдЪрдп
рд╡рд░्рдб рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рд░िрдмрди рдПрд╡ं рдЯैрдм्рд╕ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдЯेрдХ्рд╕्рдЯ реЮॉрд░्рдоेрдЯिंрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдкैрд░ाрдЧ्рд░ाрдл реЮॉрд░्рдоेрдЯिंрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдмुрд▓ेрдЯ рдПрд╡ं рдиंрдмрд░िंрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдЯेрдмрд▓ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдЧ्рд░ाреЮिрдХ्рд╕ рдк्рд░рдпोрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рд╣ैрдбрд░ рдПрд╡ं рдлुрдЯрд░
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдкेрдЬ рд╕ेрдЯрдЕрдк
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рд╕्рдкेрд▓िंрдЧ рдПрд╡ं рдЧ्рд░ाрдорд░
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рд╡рд░्рдб рдоेрд▓ рдорд░्рдЬ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ
рдоाрдЗрдХ्рд░ोрд╕ॉрдл्рдЯ рдПрдХ्рд╕ेрд▓ рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиा







5000+ Computer MCQ | Online Practice Test








Tags - Cache memory definition, Types of cache memory, Cache memory in computer architecture, How does cache memory work? Importance of cache memory, Cache memory vs. RAM, Cache memory hierarchy, L1 cache vs. L2 cache vs. L3 cache, Cache hit vs. cache miss, Cache memory management, CPU cache and performance, Cache memory optimization рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдиोрдЯ्рд╕ рдЖрдкрдХो рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдоेрдоोрд░ी рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХ्рдпा рд╣ै? рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी , рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ, рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी (Cache Memory) рдХे рдк्рд░рдХाрд░, L1/L2/L3 Cache Memory, рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै? рдХैрд╢े рдоेрдоोрд░ी рдХ्рдпा рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рдХाрд░, рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХा рджूрд╕рд░ा рдиाрдо рдХ्рдпा рд╣ै? рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХिрд╕рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै? рдХैрд╢ рдоेрдоोрд░ी рдХ्рдпा рд╣ै рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕рдордЭाрдЗрдП, рдЕрдЧрд▓े рдЯॉрдкिрдХ рдоें рд╕ेрдХрди्рдбрд░ी рдоेрдоोрд░ी (Secondary Memory) / Storage Devices рдХा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ेंрдЧे.

|| Theory || Practicals || Video Tutorials || Online Test Seris ||

Translate